Potoo – Το Πουλί που Μοιάζει με Ξύλο (και το Ξέρει)

1,5K

Αν υπήρχε διαγωνισμός καμουφλάζ στη φύση, το potoo θα έπαιρνε το χρυσό μετάλλιο χωρίς καν να εμφανιστεί – γιατί κανείς δεν θα καταλάβαινε που ήταν! Αυτό το μυστηριώδες νυκτόβιο πουλί είναι μάστερ στο καμουφλάζ. Ωστόσο, μπορεί να το έχετε συναντήσει στο διαδίκτυο, καθώς μια εικόνα του είναι το γνωστό meme με τίτλο “Weird Stuff I Do Potoo”.

Photo by Unknown on Know Your Meme

Αλλά τι ακριβώς είναι το potoo; Αυτό το παράξενο πουλί έχει καταφέρει να μπερδέψει επιστήμονες, φωτογράφους και ανυποψίαστους περαστικούς εδώ και αιώνες. Αν θέλεις να μάθεις γιατί το potoo είναι ένας πραγματικός μάγος του καμουφλάζ, τότε συνέχισε να διαβάζεις!

Featured photo by Alexandre Toda Faitarone on Wikimedia Commons

 

 

Γιατί με λένε έτσι;

Τα potoos συγγενεύουν με πολλά νυκτόβια πουλιά, όπως ο νυχτοπάτης ή γυδοβύζι που συναντάται και στην Ελλάδα. Υπάρχουν 7 είδη potoo του γένους Nyctibius. Το όνομα του γένους τους προέρχεται από τα αρχαία Ελληνικά και σημαίνει “αυτός που ζει τη νύχτα”, από τις λέξεις νύξ (νύχτα) και βίος (ζωή). Στη Βραζιλία και στην Παραγουάη τα αποκαλούν urutau που σημαίνει “πουλί φάντασμα”. Μερικές φορές τα αποκαλούν και “poor-me-ones”, δηλαδή “τα κακόμοιρα”, εξαιτίας του ανατριχιαστικού τους καλέσματος. Μερικοί ιθαγενείς της Νοτίου Αμερικής πιστεύουν ότι το κάλεσμα των potoo είναι παιδιά που αναζητούν τους χαμένους γονείς τους ή γυναίκες που αναζητούν τους χαμένους συζύγους τους.

 

Χαρακτηριστικά

Όλα τα είδη potoo μοιάζουν πολύ μεταξύ τους και όλα μοιάζουν με ζωντανό κούτσουρο. Τα potoo έχουν μέγεθος από 21 ως 58 εκατοστά. Το κεφάλι τους είναι αναλογικά πολύ μεγάλο για το σώμα τους και έχουν μακριά φτερά και ουρά. Το ράμφος τους είναι πολύ φαρδύ, όμως είναι και πολύ κοντό και μετά βίας προεξέχει από το πρόσωπό τους. Διαθέτουν ένα μοναδικό “δόντι” στην κοπτική άκρη της άνω γνάθου που τα βοηθάει στην αναζήτηση τροφής.

Τα μάτια τους είναι και αυτά πολύ μεγάλα και τους επιτρέπουν να βλέπουν καλύτερα στο σκοτάδι. Τους δίνουν όμως ένα χαρακτηριστικό έκπληκτο βλέμμα. Επίσης, τα κάνουν πολύ ευδιάκριτα σε θηρευτές, καθώς στα περισσότερα είδη έχουν έντονο κίτρινο χρώμα. Για το λόγο αυτό, τα potoo κρατάνε τα μάτια τους κλειστά κατά τη διάρκεια της ημέρας και έχουν αναπτύξει μια σχισμή στα βλέφαρά τους, που τους επιτρέπει να βλέπουν τριγύρω τους ακόμη και με τα μάτια κλειστά.

Το φτέρωμά τους είναι κρυπτικό, βοηθώντας τα να κρύβονται ανάμεσα στα κλαδιά στα οποία περνούν την ημέρα τους.

Τα 7 είδη των potoo έχουν μικρές διαφορές μεταξύ τους.

Common potoo (Nyctibius griseus)
Τα κοινά potoo έχουν μέγεθος περίπου 35 εκατοστά με διάστικτο κόκκινο-καφέ, λευκό, μαύρο και γκρι κρυπτικό φτέρωμα. Τα μάτια του έχουν κίτρινες ίριδες.

Photo by julian londono on Wikimedia Commons

Great potoo (Nyctibius grandis)
Αυτό το είδος είναι το μεγαλύτερο από τα υπόλοιπα και φτάνει σε μήκος περίπου τα 60 εκατοστά. Επίσης, τα μάτια του είναι διαφορετικά από τα υπόλοιπα potoo και είναι πολύ μεγάλα με σκούρα καφέ ίριδα αντί για κίτρινη. Τα φτερά τους έχουν χρώμα λευκό, γκρι, μαύρο και μπορντό. Η ουρά τους έχει πλευρικά δυο άσπρες γραμμές.

Photo by Allissondias on Wikimedia Commons

Long-tailed potoo (Nyctibius aethereus)
Έχει την πιο μακριά ουρά από όλα. Το μέγεθός του είναι λίγο μικρότερο από το Great potoo. Το χρώμα του είναι καστανόξανθο με καφέ ραβδώσεις και μαύρες κηλίδες.

Photo by Lee R. Berger on Wikimedia Commons

Northern potoo (Nyctibius jamaicensis)
Είναι πανομοιότυπο με το κοινό potoo, όμως έχει διαφορετική φωνή. Το βόρειο potoo έχει βραχνό και λαρυγγικό κάλεσμα ενώ στο κοινό potoo αποτελείται από μια σειρά από πένθιμα, θρηνητικά σφυρίγματα.

Photo by Charles J. Sharp on Wikimedia Commons

Andean potoo (Nyctibius maculosus)
Το potoo των Άνδεων έχει παρατηρηθεί σε λίγες μόνο περιοχές σε υψόμετρο άνω των 1800 μέτρων. Έχει μια άσπρη φαρδιά λωρίδα στα φτερά του.

Photo by Dominic Sherony on Wikimedia Commons

White-winged potoo (Nyctibius leucopterus)
Έχει μικρό μέγεθος και παίρνει το όνομά του από ένα λευκό μπάλωμα που έχει πάνω στα καλύμματα των φτερών του.

Photo by Hector Bottai on Wikimedia Commons

Rufous potoo (Nyctibius bracteatus)
Το μικρότερο από όλα τα potoo, με το πιο ασυνήθιστο χρώμα φτερών, που μοιάζει με ξεραμένα φύλλα. Πλέον έχει ταξινομηθεί σε διαφορετικό γένος από τα άλλα (Phyllaemulor bracteatus).

Photo by Hector Bottai on Wikimedia Commons

 

 

Τι θα φάμε σήμερα;

Τα potoo είναι νυκτόβια και δεν πετούν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όμως από το σούρουπο και κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι άριστοι κυνηγοί. Τα τεράστια μάτια τους τα βοηθούν να βλέπουν στο σκοτάδι, ενώ το μεγάλο ανοιχτό ράμφος τους τα βοηθούν να καταπίνουν ολόκληρα έντομα. Η τυπική τους τεχνική αναζήτησης τροφής είναι να κουρνιάζουν σε ένα κλαδί και περιστασιακά να πετούν ώστε να πιάσουν κάποιο διερχόμενο έντομο ή κάποιο έντομο πάνω στη βλάστηση. Ωστόσο, δεν πιάνουν θηράματα από το έδαφος. Το μεγαλύτερο μέρος των θηραμάτων τους είναι τα σκαθάρια, όμως τρώνε επίσης νυχτοπεταλούδες, ακρίδες και τερμίτες. Τα potoo καταπίνουν ολόκληρα τα έντομα χωρίς να τα συνθλίψουν.

 

Η απόλυτη τέχνη του καμουφλάζ

Το μυστικό του potoo κρύβεται στο ταλέντο του να ακινητοποιείται για ώρες. Όταν αισθανθεί απειλή, σηκώνει ψηλά το ράμφος του, κλείνει τα μάτια και προσπαθεί να γίνει ένα με το δέντρο στο οποίο κάθεται. Το φτέρωμά του έχει αποχρώσεις που μοιάζουν με το φλοιό των δέντρων, κάνοντάς το σχεδόν αόρατο. Αν καταλάβει πως το έχεις δει, δεν φεύγει αλλά προσπαθεί ακόμη περισσότερο να σε ξεγελάσει ότι είναι ένα σπασμένο κλαδί δέντρου. Αν και αυτό δεν πιάσει, τότε το potoo προσπαθεί να εκφοβίσει τον θηρευτή ανοίγοντας διάπλατα το ράμφος του και με τα μάτια ορθάνοιχτα φωνάζει προσπαθώντας να τον τρομάξει ή απλά πετάει μακριά.

Photo by PAULO JOSÉ BENATTI on Wikimedia Commons

Τα potoo είναι μονογαμικά πουλιά. Και οι δυο γονείς μοιράζονται τις ευθύνες για την επώαση του αυγού και την ανατροφή του νεοσσού. Το ζευγάρι δεν κατασκευάζει φωλιά, αλλά το θηλυκό γεννάει το μοναδικό αυγό σε μια κοιλότητα σε ένα κλαδί ή πάνω σε ένα σάπιο σπασμένο κορμό. Ο ένας γονέας, συχνά το αρσενικό, επωάζει το αυγό κατά τη διάρκεια της ημέρας και στη συνέχεια τα καθήκοντα μοιράζονται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι αλλαγές όμως δεν είναι συχνές ώστε να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο να τα δουν αρπακτικά, καθώς τα potoo εξαρτώνται μόνο από το καμουφλάζ για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και το αυγό. Ο νεοσσός εκκολάπτεται περίπου ένα μήνα μετά και μένει για δυο μήνες στη φωλιά. Το φτέρωμα του νεοσσού είναι λευκό και όταν μεγαλώσει αρκετά και δεν μπορεί να κρύβεται πλέον κάτω από τους γονείς του, τότε κάθεται και αυτός ακίνητος.

 

Τα potoo είναι από τα πιο παράξενα πουλιά που υπάρχουν. Με την ικανότητά του να καμουφλάρεται σαν ξύλο και τις αστείες γκριμάτσες του είναι απόδειξη ότι και η φύση έχει χιούμορ. Αν λοιπόν βρεθείτε ποτέ στη ζούγκλα της Νοτίου Αμερικής, ρίξτε μια ματιά στα κλαδιά τριγύρω σας. Μπορεί κάποιο να σας κοιτάζει πίσω!

 

Βιβλιογραφία

• “Potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Common potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Great potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Long-tailed potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Northern potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Andean potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “White-winged potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Rufous potoo“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-02-01
• “Potoos: Bizarre Nocturnal Birds Hiding in Plain Sight“. Abcbirds.org. Retrieved 2025-02-01
• “Weird Stuff I Do Potoo“. Knowyourmeme.com. Retrieved 2025-02-01