Τον Μάιο του 2003 ξεκίνησε μια επιστημονική αποστολή για να μελετήσει την βιοποικιλότητα βορειοδυτικά της Νέας Ζηλανδίας στην ωκεάνια κορυφογραμμή Norfolk. Έναν μήνα μετά, οι επιστήμονες είχαν πιάσει 100 νέα είδη ψαριών. Από αυτά, ένα παράξενο ψάρι με σώμα σαν ροζ ζελέ και λυπημένη έκφραση τους φάνηκε αστείο και το ονόμασαν Mr. Blobby, γιατί έμοιαζε με μπαλόνι και άνηκε σε μια κατηγορία ψαριών που λέγονται blobfish. Η ερευνήτρια που ήταν υπεύθυνη για την φωτογράφιση κάθε δείγματος αποφάσισε να βγάλει μια ακόμη φωτογραφία από αυτό το ψάρι από μπροστά. Που να ήξερε ότι αυτή η φωτογραφία θα γινόταν viral 7 χρόνια μετά. Στις αρχές του 2010, η φωτογραφία του Mr. Blobby έγινε γνωστή ως meme που έγραφε “Go Home Evolution, You’re Drunk”.
Photo on Imgflip
Η φήμη του όμως δεν σταμάτησε εκεί. Το 2013 κέρδισε τον τίτλο του πιο άσχημου ζώου, μετά από μια ψηφοφορία που διοργάνωσε η Ugly Animal Preservation Society. Από τότε έχει υιοθετηθεί ως η μασκότ της οργάνωσης και έχει εμπνεύσει κουκλάκια, κόμιξ, τραγούδια, ακόμη και χαρακτήρες σε κινούμενα σχέδια. Ας γνωρίσουμε καλύτερα αυτόν τον σταρ του βυθού.
Featured photo by Kerryn Parkinson/NORFANZ on Australian Geographic
Κατηγορία
Ψάρια
Υποκατηγορία
Περκόμορφα
Επιστημονικό όνομα
Psychrolutes sp.
Οικοσύστημα
Άβυσσος
Ήπειρος
Ατλαντικός, Ειρηνικός και Ινδικός Ωκεανός
Κατάσταση διατήρησης
Δεν έχει αξιολογηθεί
Δίαιτα
Σαρκοφάγο
Διάσημοι χαρακτήρες
Mr. Blobby (meme)
Bob the blobfish (Octonauts)
Γιατί με λένε έτσι;
Τα blobfish είναι μια κατηγορία ψαριών που ανήκουν στο γένος Psychrolutes. Ονομάζονται έτσι γιατί όταν είναι έξω από το νερό, το σώμα τους γίνεται μια άμορφη μάζα (δηλαδή ένα blob). Εκτός από αυτό το όνομα, ονομάζονται επίσης χοντροκέφαλα sculpin ή γυρίνοι sculpin. Το επιστημονικό του όνομα σημαίνει “αυτός που λούζεται σε κρύο νερό”. Έχουν βρεθεί 11 είδη blobfish. Ο Mr. Blobby ανήκει στο είδος Psychrolutes microporos.
Γνωρίζεις ότι:
- Έχουν τον τίτλο του πιο άσχημου ζώου στον κόσμο
- Όταν βγουν από το νερό παραμορφώνονται
- Ζούνε σε βάθος πάνω από 600 μέτρα
- Η πίεση του νερού φτάνει έως και 120 ατμόσφαιρες
- Δεν έχουν σχεδόν καθόλου κόκκαλα και μυϊκό ιστό
- Κρατούν το σχήμα τους λόγω της πίεσης του νερού
- Δεν έχουν νηκτική κύστη
- Δεν έχουν λέπια
- Το σώμα τους είναι ζελατινώδες
Χαρακτηριστικά
Η φωτογραφία του blobfish που έχει κυριαρχήσει το διαδίκτυο το δείχνει με ροζ γυαλιστερό σώμα, μια μεγάλη κρεμασμένη μύτη και ένα στεναχωρημένο βλέμμα. Όμως, αυτή η εικόνα δεν είναι η πραγματική τους μορφή, καθώς τα blobfish παραμορφώνονται όταν βγαίνουν στην επιφάνεια. Τα blobfish έχουν προσαρμοστεί να ζουν στα βάθη των ωκεανών, εκεί όπου δεν φτάνει το φως, δηλαδή στην άβυσσο. Συνήθως, ζούνε σε βάθος πάνω από 600 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού. Σε τέτοια μεγάλα βάθη, η πίεση του νερού είναι πολύ μεγαλύτερη έως και 120 φορές από την πίεση της ατμόσφαιρας. Όταν πιάνονται στα δίχτυα τα blobfish και ανεβαίνουν στην επιφάνεια, η ξαφνική αλλαγή της πίεσης τα μετατρέπει σε αυτήν την άμορφη και πλαδαρή μάζα που βλέπουμε στις φωτογραφίες.
Πώς όμως είναι η κανονική τους μορφή; Λόγω του ότι ζουν στην άβυσσο, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πολλά πράγματα για αυτά τα παράξενα ψάρια, καθώς είναι πολύ δύσκολο να τα παρατηρήσουν. Το σχήμα τους μοιάζει λίγο με του γυρίνου – για αυτό και τα φωνάζουν γυρίνους sculpin – με το κεφάλι τους να είναι πιο χοντρό από το σώμα τους. Πίσω από το κεφάλι, το σώμα τους λεπταίνει απότομα μέχρι την ουρά τους. Συνήθως φτάνουν μέχρι τα 30 εκατοστά, αλλά έχει βρεθεί και ένα είδος που φτάνει περίπου τα 70 εκατοστά. Δεν έχουν καθόλου λέπια, αλλά χαλαρό και πλαδαρό δέρμα, συνήθως χρώματος γκρι ή άσπρο, ενώ τα κόκκαλά τους δεν είναι γερά και δεν έχουν σχεδόν καθόλου μυϊκό ιστό. Το σώμα τους είναι ζελατινώδες και βασίζονται στην πίεση του νερού για να κρατήσουν το σχήμα τους. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που ο ιστός τους καταρρέει όταν βγουν στην επιφάνεια. Έχουν μεγάλα μάτια και σαρκώδη χείλη, αλλά δεν έχουν δόντια. Επίσης, έχουν φτερωτά θωρακικά πτερύγια.
Photo by NOAA/MBARI on Wikimedia Commons
Σε αντίθεση με τα ψάρια που ζουν σε μικρότερα βάθη, τα blobfish δεν έχουν νηκτική κύστη , δηλαδή ένα σάκο γεμάτο με αέριο που τους επιτρέπει να ελέγχουν την άνωση. Αν είχαν νηκτική κύστη, αυτή θα συνθλιβόταν λόγω της υπερβολικής πίεσης. Το ζελατινώδες σώμα τους τούς επιτρέπει να επιπλέουν χωρίς προσπάθεια, καθώς είναι πιο ελαφριά από το νερό. Δεν είναι όμως δεινοί κολυμβητές, καθώς το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να σκαμπανεβάζουν στο νερό και στον πυθμένα.
Photo by NOAA/MBARI on Wikimedia Commons
Εδώ είναι το σπίτι μου
Τα blobfish είναι πολύ διαδεδομένα και υπάρχουν είδη που ζουν στον Ατλαντικό, στον Ειρηνικό και στον Ινδικό ωκεανό. Ωστόσο, κάθε είδος συνήθως βρίσκεται σε μια μικρότερη περιοχή. Το είδος που ανήκει ο Mr. Blobby συναντάται μόνο μεταξύ της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Όλα όμως ζουν στην άβυσσο, σε βάθη πάνω από 600 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Distribution data sourced from the Atlas of Living Australia
Τι θα φάμε σήμερα;
Τα blobfish είναι σαρκοφάγα ψάρια. Πιστεύεται ότι στήνουν ενέδρα και τρώνε ότι περνάει από δίπλα τους. Αυτό τους επιτρέπει να μην ξοδεύουν πολύ ενέργεια, το οποίο είναι πολύ σημαντικό για την επιβίωσή τους σε ένα τόσο αφιλόξενο περιβάλλον. Κυρίως τρέφονται με θαλάσσια ασπόνδυλα, όπως καρκινοειδή, οφίουρους (ένα είδος συγγενικό με τον αστερία), θαλάσσια σαλιγκάρια, ανεμώνες, πένες της θάλασσας, μαλάκια, αχινούς, και οτιδήποτε κομμάτια τροφής μπορεί να πέσουν από άλλα ψάρια.
Photo by National Marine Sanctuaries on Wikimedia Commons
Η τέχνη του να μην κάνεις τίποτα
Τα blobfish ακολουθούν έναν παθητικό τρόπο ζωής, καθώς περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους ακίνητα για να μην ξοδεύουν ενέργεια, περιμένοντας να περάσει κάποιο θήραμα από δίπλα τους για να το φάνε. Αφήνουν κυρίως τα ρεύματα του νερού να τα μεταφέρουν.
Λίγα είναι γνωστά για την αναπαραγωγή τους, αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα blobfish αναπαράγονται σε ομάδες, αφήνοντας συμπλέγματα αυγών σε φωλιές. Εκτιμάται ότι κάθε θηλυκό μπορεί να γεννήσει 100.000 αυγά και μετά μένει κοντά στη φωλιά για να προσέχει τα αυγά καθώς αναπτύσσονται. Από αυτά τα αυγά μόνο το 1% φτάνει στην ενηλικίωση. Οι θεωρίες αυτές έχουν αναπτυχθεί παρατηρώντας κάποια είδη blobfish ή συγγενικά τους είδη. Ακόμη χρειάζεται πολύ έρευνα για να μάθουμε τον ακριβή τρόπο ζωής και αναπαραγωγής τους. Με την εξέλιξη της τεχνολογία αυτό καθίσταται δυνατό.
Αν και δεν γνωρίζουμε αν το blobfish έχει φυσικούς θηρευτές, απειλείται άμεσα από την αλιεία με τράτες, καθώς πιάνονται κατά λάθος στα δίχτυα. Αν και τα απελευθερώνουν μόλις τα πιάνουν, τα περισσότερα blobfish πεθαίνουν μόλις ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Επίσης, κινδυνεύουν από την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, καθώς ζουν σε κρύα νερά. Αν αλλάξει το περιβάλλον που ζούνε δεν θα μπορούν να βρουν τροφή.
Κανείς δεν γνωρίζει πόσα blobfish υπάρχουν στη φύση. Κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν περίπου 420 άτομα από το είδος του Mr. Blobby, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι υπάρχουν πολύ περισσότερα και απλά δεν έχουμε τα μέσα να τα μετρήσουμε.
Photo by NOAA/MBARI on Wikimedia Commons
Αν και γνωρίζουμε ελάχιστα για αυτά, τα blobfish έχουν αποκτήσει σχεδόν μια μυθική φήμη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχουν αναδειχθεί σε σύμβολα της μοναδικότητας και της ανθεκτικότητας, αποδεικνύοντας ότι η “ασχήμια” είναι υποκειμενική και η αληθινή ομορφιά βρίσκεται στην ποικιλία της φύσης.
Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, μοιράσου το και ακολούθησε το Strange Animals για περισσότερα περίεργα και συναρπαστικά ζώα!
Βιβλιογραφία
- “Psychrolutes microporos“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-03-01
- “Mr Blobby (fish)“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-03-01
- “Blob sculpin“. Wikipedia.org. Retrieved 2025-03-01
- “Blobfish“. Nationalgeographic.com. Retrieved 2025-03-01
- “The story behind this famous face“. Thespinoff.co.nz. Retrieved 2025-03-01
- “Blobfish: Facts about the ugliest animal in the world“. Sciencefocus.com. Retrieved 2025-03-01
- “Blobfish“. A-z-animals.com. Retrieved 2025-03-01
- “Blobfish (aka Mr Blobby)“. Australian.museum. Retrieved 2025-03-01